Umrede tıraş, umrenin son adımıdır. Tavaf ve sa’y tamamlandıktan sonra saç tıraş edilir ya da kısaltılır ve umreci böylece ihramdan çıkar. Tıraşla birlikte ihram yasakları sona erer ve umre tamamlanmış olur. Bu yazıda erkeklerin ve kadınların saçlarının ne kadarını kesmesi gerektiğini, tıraşın ne zaman ve nerede yapılacağını, sıra karışırsa ne olacağını Diyanet İşleri Başkanlığı Din İşleri Yüksek Kurulu fetvalarına göre anlatıyoruz.
Umrede Tıraş Ne Zaman Yapılır?
Umrenin sırası şöyledir: mikatta ihrama girilir, Kâbe tavaf edilir, Safa ile Merve arasında sa’y yapılır ve en son tıraş olunur. Tıraş sa’yden sonra yapılır. Diyanet’in umre rehberine göre umreci berberde, otelde veya evde saç tıraşı olur ya da saçlarını kısaltır; böylece ihramdan çıkar ve umre ibadetini yapmış olur.
Mescid-i Haram’ın Merve tarafındaki çıkışlarının yakınında çok sayıda berber bulunur. Sa’yi bitiren erkekler genellikle doğrudan buralara gider.
Erkekler Saçının Ne Kadarını Keser?
Erkekler için iki yol vardır:
- Halk (tamamen tıraş): Başın tamamen tıraş edilmesidir. Peygamber Efendimiz (s.a.s.) tıraş olanlar için üç kez, saçını kısaltanlar için bir kez dua ettiği için bu yol daha faziletli kabul edilir.
- Taksir (kısaltma): Saçların kısaltılmasıdır ve caizdir. Hanefî mezhebine göre başın en az dörtte birindeki saçların uçlarından parmak boğumu kadar kesilmesi gerekir. Başın her yerinden kısaltmak daha uygundur.
Sakal tıraşı ihramdan çıkarmaz. Diyanet’in fetvasına göre ihramdan çıkmak için saç tıraşı olmak gerekir. Sakal ancak saç tıraşından sonra kesilebilir.
Kadınlar Saçının Ne Kadarını Keser?
Kadınlar başlarını tıraş etmez, yalnızca saçlarının uçlarından keser. Diyanet’in fetvasına göre:
- Hanefî mezhebine göre kadının saçının en az dörtte birinin uçlarından parmak boğumu kadar kesmesi ihramdan çıkmak için yeterlidir.
- Şafiî mezhebine göre üç telden az olmamak üzere saçlarından bir miktar kesmesi yeterlidir.
Pratikte kadınlar saçlarını toplayıp uçlarından bir parmak boğumu kadar keser. Kesme işi otel odasında eşi, mahremi veya başka bir kadın tarafından yapılabilir.
Başkasını Tıraş Etmek
Umrenin tavaf ve sa’yini tamamlayıp ihramdan çıkma aşamasına gelen kişi, kendisi henüz tıraş olmadan başka birini tıraş edebilir; Diyanet’in fetvasına göre bunun için ceza gerekmez. Bu yüzden eşler ve aile bireyleri sa’yden sonra birbirlerinin saçını kısaltabilir.
Henüz ihramdan çıkma aşamasına gelmemiş, yani tavaf ve sa’yini bitirmemiş kişinin başkasını tıraş etmesi ise caiz değildir. Hanefîlere göre bu durumda tıraş eden bir fitre miktarı sadaka verir.
Sa’yden Önce Tıraş Olunursa Ne Olur?
Diyanet’in fetvasına göre umrenin tavafını yapıp sa’yini tamamlamadan tıraş olan kişi:
- Hanefî mezhebine göre ihramdan çıkmış sayılır. Ancak sa’yi sonradan yapması gerekir ve sırayı bozduğu için kendisine dem, yani Harem bölgesinde kesilecek bir koyun veya keçi gerekir.
- Şafiî, Mâlikî ve Hanbelî mezheplerine göre sa’y umrenin rüknüdür. Sa’yden önce yapılan tıraş ihramdan çıkarmaz, ihram yasağı işlenmiş olur. Kişi sa’yini yapıp sonra tıraş olur ve ihlal için ceza gerekir.
Kafilelerde din görevlileri bu sırayı hatırlatır. Sa’yi bitirmeden berbere gitmemek yeterlidir.
Tıraştan Sonra Neler Serbest Olur?
Tıraşla birlikte umre tamamlanır ve tüm ihram yasakları sona erer. Erkekler normal kıyafetlerini giyebilir; herkes parfüm kullanabilir, tırnak kesebilir. Hangi davranışların ihramlıyken yasak olduğunu umre ihram yasakları yazımızda bulabilirsiniz.
Mekke’de kalırken ikinci bir umre yapmak isteyenler Harem sınırının dışındaki Ten’im’e çıkıp yeniden ihrama girer. Her umrenin sonunda tıraş yeniden yapılır. Saçı zaten çok kısa olan veya tıraşlı olan erkekler için usturanın başın üzerinden geçirilmesi yeterli kabul edilir.
Sıkça Sorulan Sorular
Umrede tıraş olmak farz mı?
Hanefî mezhebine göre umrede saç tıraşı veya kısaltma vaciptir. Tıraş olmadan ihramdan çıkılmaz ve ihram yasakları devam eder.
Umrede saçın tamamını kazıtmak şart mı?
Hayır. Erkekler için tamamen tıraş daha faziletlidir, ancak saçları kısaltmak da caizdir. Hanefîlere göre başın en az dörtte birindeki saçların uçlarından parmak boğumu kadar kesilmesi gerekir.
Kadınlar umrede saçlarının ne kadarını keser?
Hanefî mezhebine göre saçın en az dörtte birinin uçlarından parmak boğumu kadar, Şafiî mezhebine göre ise en az üç tel kesmek yeterlidir.
Sakal tıraşı ile ihramdan çıkılır mı?
Hayır. Diyanet’in fetvasına göre ihramdan çıkmak için saç tıraşı olmak gerekir. Saç tıraşından önce sakal kesilirse ihram yasağı işlenmiş olur.
Eşimin saçını ben kesebilir miyim?
Siz de tavaf ve sa’yinizi tamamlayıp ihramdan çıkma aşamasına geldiyseniz, kendiniz tıraş olmadan önce bile eşinizin saçını kesebilirsiniz. Diyanet’in fetvasına göre bunun için ceza gerekmez.
Saçım çok kısa ya da hiç saçım yok, ne yapmalıyım?
Saçı olmayan veya çok kısa olan erkekler için usturanın başın üzerinden geçirilmesi yeterli kabul edilir.
Kaynaklar: Diyanet İşleri Başkanlığı Din İşleri Yüksek Kurulu fetvaları, “Kadınlar ihramdan çıkmak için saçlarının ne kadarını kesmelidirler?”, “Umre tavafını yapıp sa’yini tamamlamadan saç tıraşı olup ihramdan çıkan kişinin ne yapması gerekir?”, “Vakti geldiğinde sakal tıraşı ile ihramdan çıkılır mı?”, “İhramlı bir kimse, ihramdan çıkma aşamasına gelen bir kimseyi saç tıraşı edebilir mi?” (kurul.diyanet.gov.tr) ve Diyanet umre rehberi. Mezhebinize göre özel bir durumunuz varsa Diyanet’in Alo 190 hattına danışabilirsiniz.
Umre programlarımızda tavaf, sa’y ve tıraş adımlarında din görevlilerimiz kafileye eşlik eder. Güncel tarihler ve fiyatlar için umre turlarımıza göz atabilir, sa’yin yapılışı için sa’y rehberimizi okuyabilirsiniz.