Bu rehber Diyanet İşleri Başkanlığı kaynaklarına göre hazırlanmıştır.
Umre ibadetinin kalbinde tavaf vardır. Kâbe’nin etrafında yapılan bu ibadet, ilk kez umreye gidenlerin en çok merak ettiği ve zaman zaman tereddüt yaşadığı bölümdür. Bu rehberde umrede tavaf nasıl yapılır sorusunu adım adım, sade ve uygulanabilir bir dille anlatıyoruz. Amacımız, Kâbe’nin karşısına geçtiğinizde ne yapacağınızı bilerek, huzur içinde ibadet etmenizdir.
Tavaf, kısaca Kâbe’nin etrafında Hacer-i Esved hizasından başlayıp yedi kez dönmektir. Her bir dönüşe “şavt” denir; yedi şavt bir tavafı oluşturur. Umrenin farzı olan bu tavafa “ziyaret tavafı” niyetiyle değil, umre niyetiyle başlanır ve ihramlı olarak yapılır.
Tavaftan Önce Hazırlık ve Şartlar
Tavafa başlamadan önce dikkat edilmesi gereken birkaç temel husus vardır. Bunlar tavafın sahih (geçerli) olması için önemlidir:
- Abdestli olmak: Tavafın abdestli yapılması Hanefî mezhebine (Diyanet’in esas aldığı görüş) göre vaciptir; diğer mezheplere göre farzdır. Abdestsiz yapılan umre tavafı Hanefîlere göre geçersiz olmaz, ancak iade edilmesi (yeniden yapılması) gerekir; Mekke’den ayrılmadan iade edilmezse ceza olarak dem (koyun ya da keçi kesmek) gerekir. Tavaf sırasında abdestiniz bozulursa abdest alıp kaldığınız şavttan devam eder ya da dilerseniz tavafı baştan yaparsınız.
- İhramlı olmak: Umre tavafı ihram elbisesiyle yapılır. Erkekler için ihramın bir ucu sağ omuz açıkta kalacak şekilde (ıztıba) alınır.
- Setr-i avret: Vücudun örtülmesi gereken yerlerinin kapalı olması gerekir.
- Kâbe’yi soluna almak: Tavaf, Kâbe sol tarafınızda kalacak şekilde, saat yönünün tersine yapılır.
Kadınlar için hayız veya nifas hâlinde tavaf yapılmaz; bu durumda temizlenene kadar tavaf ertelenir. Bu nedenle umre programınızı planlarken bu hususu göz önünde bulundurmanız yerinde olur.
Umrede Tavaf Nasıl Yapılır: Adım Adım
Aşağıdaki adımlar, tavafın başından sonuna kadar izleyeceğiniz yolu göstermektedir:
- 1. Niyet: Mescid-i Haram‘a girip Kâbe’yi gördükten sonra, Hacer-i Esved’in bulunduğu köşeye yönelirsiniz. Kalben tavafa niyet edersiniz. Niyet, “Allah rızası için umre tavafı yapmaya niyet ettim” şeklinde sadelikle yapılır.
- 2. Başlangıç (İstilam): Hacer-i Esved hizasına gelince ona dönerek “istilam” yaparsınız. Kalabalık değilse el ile selamlayıp elinizi öpebilir, kalabalıksa uzaktan iki elinizi kaldırıp “Bismillahi Allahu ekber” diyerek işaret etmeniz yeterlidir. İtişip kakışmaya asla gerek yoktur.
- 3. Şavtlara başlama: İstilamdan sonra Kâbe’yi solunuza alıp yürümeye başlarsınız. Rükn-i Yemânî ve Hacer-i Esved köşesini geçtiğinizde bir şavt tamamlanmış olur.
- 4. Yedi şavtı tamamlama: Aynı şekilde yedi kez döner, her şavtın başında Hacer-i Esved’i istilam edersiniz. İlk şavta başlarken yaptığınız istilam birinci sayılır.
- 5. Rükn-i Yemânî: Rükn-i Yemânî köşesine geldiğinizde imkân varsa elinizle dokunursunuz; ancak burada tekbir alınmaz ve el öpülmez. Ulaşamazsanız işaret etmeden geçmeniz uygundur.
- 6. Bitiş: Yedinci şavtın sonunda son bir kez Hacer-i Esved’i istilam ederek tavafı tamamlarsınız.
Remel, Iztıba ve Tavaf Duaları
Tavafın daha faziletli olması için bazı sünnetler vardır. Bunları bilmek, ibadetinizi zenginleştirir:
- Iztıba: Erkeklerin, ihramın orta kısmını sağ koltuk altından geçirip iki ucunu sol omuza atmasıdır. Böylece sağ omuz açıkta kalır. Iztıba yalnızca tavaf boyunca yapılır, tavaf bitince ihram normal hâline getirilir.
- Remel: İlk üç şavtta erkeklerin kısa adımlarla, omuzları silkerek çalımlı ve canlı yürümesidir. Kalan dört şavt normal yürüyüşle tamamlanır. Remel yalnızca erkeklere mahsustur.
- Dualar: Tavaf sırasında belirli bir dua okuma zorunluluğu yoktur. Kalbinizden geçen dualarla, tövbe ve zikirle Rabbinize yönelebilirsiniz. Rükn-i Yemânî ile Hacer-i Esved arasında “Rabbenâ âtinâ fi’d-dünyâ haseneten…” ayetini okumak sünnettir.
Bu sünnetleri yapamamanız tavafınızı geçersiz kılmaz. Kalabalık ve yorgunluk durumunda kendinizi zorlamadan, huzurunuzu koruyarak ibadet etmeniz esastır.
Tavaftan Sonra Ne Yapılır?
Tavafı tamamladıktan sonra sırasıyla şunlar yapılır:
- Tavaf namazı: Mümkünse Makam-ı İbrahim’in arkasında, değilse Mescid-i Haram’ın uygun bir yerinde iki rekât tavaf namazı kılınır. Kalabalık nedeniyle Makam’ın hemen arkasına ulaşamazsanız arka saflarda kılmanız yeterlidir.
- Zemzem içmek: Namazdan sonra kana kana Zemzem suyu içmek sünnettir. Zemzem içerken dua etmeniz tavsiye edilir.
- Sa’ye geçiş: Ardından umrenin diğer rüknü olan Safa ile Merve arasındaki sa’ye başlanır.
Böylece umre ibadetinin tavaf bölümünü eksiksiz tamamlamış olursunuz. Her adımı acele etmeden, manevi anlamını hissederek yapmanız, bu yolculuğu kalbinizde daha derin bir iz bırakacaktır.
Tavafta Sık Yapılan Hatalar
- Hacer-i Esved’i öpmek için kalabalıkta itişmek. Bu doğru değildir; uzaktan işaret yeterlidir.
- Şavt sayısını şaşırmak. Şüpheye düşerseniz az olan sayıyı esas alıp eksik kalan şavtı tamamlayın.
- Abdest bozulduğunda tavafa devam etmek. Abdest tazelenip kaldığınız yerden sürdürülür.
- Rükn-i Yemânî’de tekbir alıp el öpmek. Burada yalnızca dokunulur, tekbir alınmaz.
- Remel ve ıztıbayı kadınların da yaptığını düşünmek. Bu iki sünnet yalnızca erkeklere aittir.
Sıkça Sorulan Sorular
Umrede tavaf kaç şavttır?
Tavaf yedi şavttan oluşur. Her şavt Hacer-i Esved hizasından başlar ve Kâbe’nin etrafını bir kez dolaşarak aynı noktaya gelmekle tamamlanır. Yedi şavtın tamamı bir tavaf sayılır.
Tavaf abdestsiz yapılabilir mi?
Tavafın abdestli yapılması Hanefî mezhebine göre vaciptir (diğer mezheplere göre farzdır). Bu nedenle abdestsiz yapılan umre tavafı Hanefîlere göre geçerli sayılır, fakat iade edilmesi gerekir; Mekke’den ayrılmadan iade edilmezse ceza olarak dem gerekir. Tavaf sırasında abdest bozulursa abdest alınıp kaldığı şavttan devam edilir veya tavaf yeniden yapılır. (Diyanet Din İşleri Yüksek Kurulu)
Kadınlar tavafta remel ve ıztıba yapar mı?
Remel (çalımlı hızlı yürüyüş) ve ıztıba (sağ omzu açıkta bırakmak) yalnızca erkeklere mahsus sünnetlerdir. Kadınlar bu iki uygulamayı yapmaz, tavaflarını normal yürüyüşle tamamlar.
Hacer-i Esved’i öpmek şart mı?
Hayır, şart değildir. Öpmek sünnettir; ancak kalabalıkta insanlara zarar vermek pahasına yapılması doğru değildir. Ulaşamıyorsanız uzaktan iki elinizi kaldırıp “Bismillahi Allahu ekber” diyerek işaret etmeniz yeterlidir.
Şavt sayısında şüpheye düşersem ne yaparım?
Kaç şavt yaptığınızdan emin olamazsanız, az olan sayıyı esas alırsınız. Örneğin dört mü beş mi yaptığınızda tereddüt ederseniz, dört kabul edip eksik şavtı tamamlarsınız. Böylece tavafınızı ihtiyatla sağlam tutmuş olursunuz.
İlgili İçerikler
- Umre Nerede Yapılır? — tavaf ve sa’yin yapıldığı kutsal mekânlar
- Umre Kaç Gün Sürer? — program ve süre planlaması
- Umre Vizesi Nasıl Alınır? — 2026 vize süreci ve ücreti
Umre yolculuğunuzu planlamak için: 2026 umre paketleri ve fiyatları · 5 yıldızlı umre turları
Kaynaklar
Bu rehber, Diyanet İşleri Başkanlığı Din İşleri Yüksek Kurulu kaynaklarına dayanılarak hazırlanmıştır:
- Diyanet Din İşleri Yüksek Kurulu — “Tavafın abdestsiz, cünüp veya âdetli olarak yapılması hâlinde hangi ceza gerekir?”
- Diyanet İşleri Başkanlığı — Hac ve Umre Rehberi / İlmihal, “Tavaf” bölümü.